© Frits Zegers
 Lectura, Grou

Uit een brief d.d. 25 april 1972 van Gerard Reve aan kunstbroeder Simon Carmiggelt

“Vanmorgen stond ik bij Budel aan de rand van het grote Militaire Woud; daarna kwamen wy aan een reusachtig, gestorven pijnbos, van horizon tot horizon, als verkoold door een bijbels gericht, maar niet verbrand door vuur: langzaam gedood, indertijd, door de gassen van de zinkfabriek van meneer Dor, die nu geen vuil meer uitstoot. (Nee, niet uit Tom Poes of iets dergelijks, maar echt: een duidelijke illustraatsie van Stekel zijn theorie betreffende Die Verpflichtung des Namens.)”

Zolangzamerhand weet ik dat Reve nooit iets verzint, dus het verbaasde me niet op een internetsite een bevestiging te vinden van dit verhaal:

“De naam zegt het al. Het was een heide waar schapen werden gehouden. Het was van oudsher een zeer uitgestrekt gebied. Rond 1900 begonnen de gebroeders Dor met de bouw van een zinkfabriek bij Budel-Dorplein. Het leverde ongetwijfeld een hoop werkgelegenheid, maar de gevolgen voor het milieu waren ook groot. Op de heide wilde niets meer goed groeien met als gevolg dat het landschap veranderde in een kale dorre zandvlakte: een ware woestijn.”

Tja, en die meneer Stekel bestond ook echt. Hij publiceerde een artikel met een groot aantal namen van zijn patiënten en hun ziektes, die dus een gevolg zouden zijn van de naam. Toen Freud aan zijn voormalige leerling vroeg hoe hij dat nou had kunnen doen, al die namen publiceren, antwoordde Stekel dat hij de namen uit discretie natuurlijk verzonnen had.

Jung zag wel iets in de Verpflichtung des Namens die je ook terug zag bij de analytici: Freud stelde de lust centraal, Adler de macht en Jung zelf de hergeboorte.